(Gözde Akgüngör Pamuk / Cnnturk.com) -- Bakýrköy Mazhar Osman Ruh Saðlýðý ve Sinir Hastalýklarý Eðitim ve Araþtýrma Hastanesi'nde (BRSHH) açýlan Ýnternet Baðýmlýlýðý Polikliniði "internet baðýmlýlýðý"ný tanýmlayarak tedaviye baþladý. 3 aydan bu yana 70 kiþi baþvuruda bulundu, 50 kiþinin ise tedavisine baþlandý. Poliklinik 8 kriterden 5'ini karþýlayan internet kullanýcýlarýný "hasta" olarak adlandýrýyor, ilaç kullanýmýna da varabilecek bir tedavi süreci izleniyor. Ýnternet dünyasý ise kullanýcý ile internet arasýndaki iliþkinin diðer boyutlarýnýn dikkate alýnmadan "týbbileþtirilmesini" ve “indirgenmesini” eleþtiriyor. Tartýþmanýn bir tarafýnda gündelik hayatý sekteye uðratacak kadar internette zaman geçirmenin yanlýþlýðý, diðer tarafýnda ise internetin de hayatýn bir parçasý ve izdüþümü olduðu görüþü var. Vatandaþlarýn e-devlet gibi uygulamalara yönlendirildiði, internetin daha da iþlevsel ve yaygýn olduðu, internet eriþim hakkýnýn anayasal bir güvence olabilmesi için çalýþmalarýn yapýldýðý bir dünyada internet baðýmlýlýðýna kime ve neye göre karar verilecek? Biz de bu tartýþmayý konunun uzmanlarýna, biliþimciler ve internet kullanýcýlarýna sorduk. Dr. Özgür Uçkan, Bilgi Üniversitesi  

"Ýnternetin bir baðýmlýlýk konusu olarak tanýmlanmasýnýn genellikle abartýlý olduðunu düþünüyorum. Ýnternetin gerçekten baðýmlýlýk yaptýðý çok uç durumlar olabilir, ama bunlar da genellikle internet üzerindeki bir "þey" ile baðlantýlýdýr: Çevrimiçi devasa oyunlar veya internet üzerinden alýþveriþ gibi… Bu internetin kendisiyle ilgili bir durum deðil, internetin imkan saðladýðý alanlarla ilgili bir durum. Nasýl alýþveriþ baðýmlýlýðý varsa, internet üzerinde alýþveriþ baðýmlýlýðý da var.

Ýnternette daha çok vakit geçirmemiz bana normal geliyor, çünkü internet giderek hayatýmýzda daha çok yer turuyor. Ýþ, eðitim, eðlence, sosyal etkileþim… bir çok faaliyetin önemli bir bölümü internete taþýnýyor. Ýnternet ile "gerçek hayat" arasýndaki sýnýrlar da giderek belirsizleþiyor. Bu, tamamen internete taþýnýyoruz anlamýna da gelmiyor. Her birimiz doðrudan sosyal etkileþimde de bulunuyoruz. Açýkçasý, bir kaç kuþak sonra bu sorunun anlamýný tamamen kaybedeceðini düþünüyorum… " Ýsmail Hakký Polat, Kadir Has Üniversitesi Yeni Medya Bölümü Öð. Gör. 

Ýnternet baðýmlýlýðý, tanýmý son derece karmaþýk bir olgu. Kimi 'bilimsel' araþtýrmalarda yapýlan tanýmlara baktýðýmýzda aðýrlýkla internette geçirilen süreye bakýlarak kriter oluþturulduðunu görüyoruz. Oysa zaman, bu baðýmlýlýðý tek basýna açýklamaya yetmez. O zaman iþini internet üzerinden yapanlarýn tamamýný baðýmlý kabul etmek gerekir. Dünyada ve Türkiye'de en önemli eksikliklerden biri de bu. Açýlan merkezde bu taným nasýl yapýlmýþ bilemiyorum ama bence bu merkezin birincil görevi bu baðýmlýlýk tanýmý için gerekli kriterleri saptamam olmalý. Bunun için de sadece týp alanýndan degil internet alanýndan da kiþi ve kurumlarla ortak multi disipliner bir çalýþma yapýlmalý. Merkezin çalýþmalarýný çok detaylý bilemiyorum ama böyle çok yönlü bir çalýþma yapýp kriterleri çýkarttýysa kendilerini peþinen kutlarým ancak böyle bir çalýþma yapýlmadan bu sürece girildiyse bence önceliði buna verip ülkemi ve dünyadaki çok önemli bir bilimsel boþluðu doldursunlar. Ondan sonrasý çok daha saðlýklý iþler. Yüce Zerey, Bilgi Üniversitesi Ýnsanoðlu, tarihsel geliþiminde tam olarak hakim olmadýðý, bilmediði unsurlardan korkmuþ, uzak durmuþ ve bu unsurlar hakkýnda  hikayeler üretmiþ. Üretilen hikayelerin anlatým ve yayýlým yetkinliðinin çýktýsý olarak yasaklar hayatýmýza girmiþ. "Bunu yaparsan þöyle olur, aman ha!" söylemleri perçinlenmiþ insan davranýþlarý belli bir potada tutulmuþ, geliþim ve dönüþüm dinamikleri zorlanmýþtýr. Ýnternet konusunu da bahsi geçen unsurlar arasýnda görebiliriz. Teknolojik, ekonomik ve sosyolojik olarak hayatýmýzda neleri deðiþtirdiðini, dünya siyaseti baþta olmak üzere tüm insan yaþantýþýný nasýl farklýlaþtýrdýðýný  göz önünde bulundurduðumuzda bu bütünü baðýmlýlýk ve/veya hastalýk gözlüðü ile yorumlamanýn kendisi hastalýk deðil midir?

Birçok konunun olduðu gibi internetin de hastalýk düzeyinde baðýmlýlýðý olabiliyor. Ancak bu tanýmlamalar çok çok ileri düzeyde hayat ile baðýn koparýldýðý bir düzlemde yapýlýyor. Dolayýsýyla bu tanýmlamalarýn ölçülerini, semptomplarýný ve teþhislerini çok dikkatli belirlemek gerekir. Aksi takdirde iþi gereði hayatý bilgisayar baþýnda geçen insanlara internet baðýmlýsý teþhisi koyup kliniðe kapatmayalým... Serkan Ýnci – Ýnci Sözlük Ýnsanlarýn en büyük arayýþý olan sosyalleþmenin internet ile birlikte deðiþim geçirdiði bir gerçek. Sosyal medya araçlarýnýn gün geçtikçe insanlarý kendilerine baðlamasýnýn en büyük sebebi de bir  bakýma sosyalleþme dürtüsü. Çaðýmýzda internet kullanýmýný bir baðýmlýlýk veya týbbi sýkýntý olarak göstermek, bir bakýma çok fazla kitap okuyan kiþilerin zamanýn insanlarý tarafýndan deli diye tanýmlanasýna benziyor. Sürekli bir ötekileþtirme ve sýnýrýn dýþýna çýkanlarý iyileþtirme arzusu. Cheja, blogger, internet kullanýcýsý Ýnternetin, çoðu kiþinin kullandýðý hali ile baðýmlýlýk olduðunu düþünmüyorum. "On-line" olmadýðýmýz her an hayattan kopmuþ gibi hissettiðimiz -sanýrým çoðumuz için- doðrudur ama cep telefonlarýnda internet baðlantýsýnýn bu denli yaygýnlaþmasý ve kolaylaþmasý ile bunun için bilgisayar baþýna baðlý olma þartý ortadan kalktýðýndan beri bunu iddia etmek zor. Evet, çok sýklýkla mail, twitter, FB, blog vb. kontrolü yapýyorum gün içinde ama günlük hayatimi aksattýðýný söyleyemem. Birincisi benim mesaim bunun üzerine kurulu, ikincisi de zaten yaptýðým þeyler çok büyük oranda online olmamý gerektiriyor.

Þu var ki, özellikle genç nüfusta, cep telefonlarýnýn smart phone'lara dönüþmesinden sonra "pleasure delay" yetisinin çok düþtüðünü saptamýþlar -buna dair bir þeyler okumuþtum. Bu da ben ders anlatýrken bile tam O ANDA mailini kontrol etmek zorunda hisseden öðrenciyi açýklayabilir ama bu bir sorun mu, yoksa artýk günümüzde yaþamanýn getirdiði farklý algý mý, bence o da tartýþýlabilir.

Otorite (týbbi, idari ya da her ne ise) genelde bu mevzulara eski kafalý yaklaþýyor, bundan seneler önce de vardý bu bilgisayara baðýmlý mýsýnýz/internete baðýmlý mýsýnýz testleri. Çok vakit geçirmenin baðýmlýlýðý gösterdiðine kesinlikle inanmýyorum -örnek olarak, twitter'da dakika dakika takip etmeden su anda Türkiye’de görülen en önemli davalardan birinde neler olup bittiðini bilemiyoruz; o zaman nasýl elimden býrakabilirim? Fakat obsesifleþmek diye bir þey de var; bunu bilgisayarýn baþýndan kalkamayýp, evliliklerini yýkan insanlar örneðinde görebiliriz, bu da yok deðil. Ama bunun þartý internet deðil, genel olarak bilgisayara böyle obsesif bir ilgi oluþabiliyor (çünkü güzel bir kaçýþ vesilesi) ve internet de bunu çok kolaylaþtýran bir unsur.

Birisiyle beraber yasarken, internette/bilgisayarda geçirdiðim zaman suresini bir çeþit mesai/mesai dýþý saatler olarak ayarlayarak bunun önüne geçmiþtim. Acil olduðunu düþündüðüm durumlarda iPhone'dan update'ler alýyordum ama benim feedback'imi gerektiren bir durum yoksa pasif dinleyici oluyordum "mesai saati" dýþýnda isem.